Velt-winkel

Je bent hier:

Wat doe je tegen slakken?

Wat doe je tegen slakken?

Slakken zijn met voorsprong het grootste probleem voor de meeste (moes)tuiniers. Maar wat doe je ertegen?


De meeste slakken eten allerlei plantaardig materiaal, dood of levend, en dood dierlijk materiaal. Huisjesslakken geven ook aan dat er genoeg kalk in de bodem zit. Segrijnslakken zijn naar het schijnt even lekker als wijngaardslakken. Deze laatste zijn bij ons beschermd.

In april beginnen de slakken aan hun eerste legsel: een goede 400 eieren leggen ze via kieren onder aardkluiten. Drie weken later komen de eitjes uit en twee maanden later zijn ze op hun beurt ook al terug volwassen. Het is dus zeer belangrijk om al vroeg in het voorjaar het aantal slakken in de tuin te doen verminderen om later in het jaar en slakkenplaag te voorkomen.


Zijn alle slakken schadelijk voor je groenten?

De meeste naakt- én huisjesslakken vreten aan je sla en je andere groenten. Dat komt gewoon doordat groenten sappiger en zoeter zijn dan de onkruiden en eventuele bodembedekking in je tuin. Onze groenten zijn immers al eeuwen geselecteerd op die malse eigenschappen: wilde sla is bijvoorbeeld bitter en stekelig, dus daar blijven slakken (en rupsen, bladluizen, ...) van weg. Net zoals veel andere beestjes helpen slakken wel met het verwerken van dode plantendelen, maar als ze de keuze hebben, gaan ze resoluut voor je prille plantjes.

Lookglansslakken

Lookglansslakjes (foto) zijn wel nuttig: ze eten geen groene plantendelen, maar wel graag... slakkeneieren. Laat ze dus vooral leven!

Keer terug naar boven


Zijn er meer slakken dan vroeger?

Blijkbaar wel, maar dat ligt niet zozeer aan het klimaat. Wel zijn er de laatste decennia vooral invasieve soorten bijgekomen, waaronder de naaktslak Deroceras invadens. Volgens een studie beweegt deze zich sneller dan 28 andere slakkensoorten: 4,9 mm per seconde!

Een andere invasieve naaktslak, de Arion vulgaris, legt dan weer tot 400 eitjes. Deze zijn goed bestand tegen uitdroging, wat een enorme overlevingstroef is. Bovendien is de Arion vulgaris (foto) zich gaan kruisen met de inheemse Arian ater (de zwarte wegslak) en kunnen hun nazaten goed tegen de koude.

Arion vulgaris (Foto: Steffen Zahn)

Kortom: als jij vindt dat er steeds meer slakken in je tuin zitten, dan heb je gelijk. En nieuwe slakken vragen om een andere aanpak...

Keer terug naar boven


Preventie in de moestuin

  • Controleer tuinafval en mulch regelmatig: daaronder zitten slakken graag.
  • Op droge grond kunnen slakken zich moeilijk verplaatsen. Door herhaaldelijk oppervlakkig schoffelen droogt het bovenste laagje van de grond uit.
  • Laat kippen en (loop)eenden in de moestuin werken, tijdelijk (de hele winter) of plaatselijk (in een verplaatsbare ren of chicken tractor). Kippen raken dikke slakken wel grondig beu; sommige kippen lusten helemaal geen slakken; eenden kunnen naar verluidt eindeloos slakken blijven eten.

Kippen inzetten tegen slakken (Foto: Matt Davis)

  • Trek slakkeneters aan: lijsters, eksters, kraaien, spreeuwen, merels, egels, loopkevers, duizendpoten, spitsmuizen, kikkers en padden, hagedissen, ringslangen en hazelwormen, sommige insecten (loopkevers, glimwormen, libellenlarven) en enkele spinnen en spinachtigen (o.a. de hooiwagen).
  • Zorg voor hindernissen waar slakken niet over heen kunnen, waaronder scherp zand, sparrennaalden, schelpengrit, fijngemaakte eierschalen en schelpen, zaagsel, kaf, houtas, lavagruis, dolomiet, koffieprut (hoe meer cafeïne, hoe beter de werking), zeewier, ongebluste kalk op je paadjes, hennepstrooisel of cacaodoppen.

Bescherm jonge plantjes door er een scherpe plastieken rand rond te plaatsen, bijvoorbeeld een plastic fles of een potje zonder bodem.

  • Lookaftreksel:1 doorgesneden bol look koken in 1,5l water, laten afkoelen en zeven, 250cc van dit mengsel mengen met 8 à 10l water. Op je groenten of hosta's spuiten; de geur dringt enigszins door in de bladeren; herhalen in geval van regen. Je kunt dit lookwater ook in het voorjaar dubbel zoveel aanmaken en dan in porties van 250cc diepvriezen. Zo heb je een voorraad voor de hele zomer.
  • We hebben, op beperkte schaal, al geëxperimenteerd met een veel goedkopere mulch die slakken weert: industriële compost. Dat is dus compost die je koopt en nog dampt (en stinkt naar ammoniak) wanneer hij geleverd wordt. In vergelijking met je huisgemaakte compost bevat deze fabriekscompost meer ammoniak, zouten, en ook – als er veel coniferen in verwerkt zijn  – harsen. Allemaal stoffen die heel irriterend zijn voor slakken en hun eitjes, en dat gedurende een volledig tuinjaar.

Slakken vangen
Slakken vangen

Kun je gewoon je slakken hun gang laten gaan of moet je ingrijpen? Je zou kunnen zeggen: ik laat de natuur haar gang gaan en er komen wel vanzelf egeltjes en dergelijke. Intussen koop ik mijn sla wel in de winkel. Je kunt echter ook redeneren: 'Ik ben deel van dit ecosysteem, en neem (tijdelijk) de rol van predator op.' Maar hoe?

  • Vangen onder schuilplaatsen: neergelegde dakpannen, bloempotjes, halve kokosnoten, koolbladeren, halve pompoenen, halve citrusschillen, rabarberbladeren, planken, stenen,… ’s avonds op een slakkenrijke plaats leggen. ’s Morgens trekken ze zich hieronder terug en kun je het ongedierte van de onderkant afplukken.
  • Als de avond valt, of bij vochtig weer, met de zaklantaarn slakken verzamelen.
  • Bekertjes in de grond ingraven zodat de bovenrand op gelijke hoogte komt van de grond. De bekers voor de helft vullen met bruin bier, of water met gistpoeder, cola, of melk. Plaats dan een soort afdakje boven de beker zodat het er niet kan in regenen. De slakken komen dan af op de geur van het drankje, ze willen er van drinken, vallen er in en verdrinken. De inhoud moet regelmatig leeggemaakt en ververst worden. In de meeste tuincentra kan je deze vallen ook kant en klaar kopen, met een modieus tintje. Jammer genoeg vinden ook loopkevers en andere nuttige insecten er hun einde.
  • Paneermeel, onder een afdakje gelegd, trekt ook slakken aan zodat je ze kunt vangen.

  • Je kunt ze verplaatsen naar een wild stuk grond in je buurt. Wel ver genoeg zodat ze niet meteen terugkomen.
  • Je kunt ze levend voeren aan je kippen of eenden. Meng de slakken eventueel met wat kippenvoer of schelpengrit: dan kleeft dat slakkenmaaltje niet zo. Kippen raken slakken wel beu...
  • Je kunt ze snel doden in kokend water of in een gesloten zak in je diepvries. De lijken kunnen dan op de composthoop of gewoon terug in je tuin.
Laat je dode slakken in de tuin liggen?
  • Bij voorkeur wel. Op die dode slakken komen dan predatoren af, zoals egels, lijsters en loopkevers. Hun aantal en/of hun activiteit kan daarna toenemen, zodat ze zelf actief op jacht gaan naar levende slakken.
  • Slakkenlijken trekken vaak ook andere slakken aan: die vang je dan ook meteen.

Slakken bestrijden met korrels
Wat doe je tegen slakken? (Foto: Hans Splinter)

Korrels op basis van van ferrifosfaat (Escar-Go van ECOstyle) doden naaktslakken door hun kropklier te verlammen. Ze trekken zich terug en sterven na twee tot vier dagen. De werkzame stof in Escar-Go is ferrifosfaat, een verbinding die vrij in de natuur voorkomt. Er zit een lokstof bij waardoor de naaktslakken zich overeten.

Het middel is toegelaten in de biologische landbouw. Sprenkel ze bij de 'gevoelige planten' zeer zuinig in het rond, dertig korrels per m² is voldoende. Observeer het veldje. Als de korrels blijven liggen, dan is de slakkenpopulatie onder controle. Richtprijs per kg is ongeveer 10 euro.

De gangbare, reeds lang in de handel verkrijgbare korrels op basis van metaldehyde of methiocarb, zijn wel giftig voor bijvoorbeeld vogels en egels die de korrels of de vergiftigde slakken eten. Ook honden en pieren eten die korrels graag op en gaan er dood aan. Lees dus het etiket en koop deze korrels niet!


Aaltjes inzetten tegen slakken
Wat doe je tegen slakken? (Foto: Steve p2008)

Er zijn aaltjes (Phasmarhabditis) op de markt die de naaktslakken parasiteren en doden. De merknaam is Nemaslug. Je krijgt dan een fles met daarin een substantie waarin er zich 12 miljoen aaltjes bevinden. Deze kun je dan uitgieten over 40 m². De aaltjes zoeken de slakken op en parasiteren ze. De aaltjes sterven pas als ze geen nieuwe slakken meer vinden. Het aaltje werkt het best bij een bodemtemperatuur van 15°C. De resultaten zijn wisselend.

Je kunt zelf ook deze (of gelijkaardige) aaltjes kweken. In een emmer-met-deksel (en een paar luchtgaatjes) verzamel je minstens 20 slakken. Geef ze een paar blaadjes om op te klimmen en te knabbelen en vooral: giet een paar centimeter water in je emmer. De truc komt hierop neer: iedere slak heeft al enkele parasieten - vooral aaltjes - en die ga je explosief vermeerderen. Aaltjes verplaatsen zich makkelijk in water en vermeerderen zich als de bevolkingsdichtheid bij de slakken hoog genoeg is.

Roer dagelijks even om en geef af en toe een vers blad sla. Na twee weken zijn alle slakken dood en zit het water vol aaltjes. Zeef de dode slakken en de bladeren af en giet het water-met-aaltjes met een gieter op je tuinbodem. Dit middel zou zes weken moeten werken, net zoals het commerciële aaltjesmiddel dus. Je leest hier meer over in The Telegraph (Engelstalig).

Keer terug naar boven


Commerciële slakkenbarrières en doe-het-zelfconstructies


Klik hier voor een overzicht van de slakkensoorten en leer je eigen slakken herkennen


Meer weten over slakken?

Handboek ecologisch tuinierenEcologisch tuinieren voor beginners


Bekijk het overzicht van de meest gestelde moestuinvragen

Stel je vraag aan Velt

Bestanden moeten kleiner zijn dan 10 MB.
Toegestane bestandstypen: gif jpg png.
CAPTCHA

Noteer de letter en cijfer combinatie om aan te tonen dat je geen spamrobot bent.

17 + 2 =

Los deze eenvoudige rekenoefening op en voer het resultaat in. Bijvoorbeeld: voor 1+3, voer 4 in.

Wat doe je tegen slakken?

Advertenties

Boeken van Velt

Ledenvoordelen

  • 6 keer per jaar ons tijdschrift Seizoenen
  • Leuk welkomstpakket
  • Korting op boeken van Velt
  • Korting in ruim 150 bio- en ecowinkels
  • Uitnodigingen voor leerrijke activiteiten in je buurt
  • Toegang tot het online Seizoenen-archief
  • Je ontvangt onze tweewekelijkse nieuwsbrief

Word lid