We zijn telkens verwonderd over de prachtige kruiden die tussen tegels van het voetpad of onder een boom groeien. Al dat moois fleurt onze straten op. Meer nog: deze 'on'kruiden zijn sterke overlevers en bieden vaak heel wat verrassends. Zo ook het madeliefje.

Godin van de lente

Wie heeft als kind geen krans gevlochten van madeliefjes, of stiekem afgeteld of je liefje wel/niet van je hield? Deze prachtige bloempjes met hun geel hartje en witte blaadjes leg je bovenop je soep, het opent mooi haar blaadjes en maakt een feest van elke maaltijd.

Bij de Germanen was het madeliefje gewijd aan Ostara, de godin van de lente. Deze godin kreeg haar eigen feest dat de komst van de lente viert. In gekerstende vorm vinden we dit feest terug in het paasfeest, denk maar aan het Duitse Ostern of het Engelse Easter. Vanaf dat moment was het madeliefje gewijd aan Maria in plaats van aan Ostara.

Het madeliefje is inheems in heel Europa. De eerste bloei is te zien in april, en dat gaat een flinke tijd voort. Het is een aantrekkelijke plant voor bijen. Madeliefjes groeien bij voorkeur in de zon, op een rijke en vochthoudende bodem, in gras dat tamelijk kort is, door betreding, door maaien of door grazen. Het is een echte graslandplant, met een rozet tegen de grond, een één bloemkorfje per bloeistengel. Overdag richt het madeliefje zich enigszins naar de zon, ’s avonds of bij regen sluit de bloem en buigt het zich naar de grond.

Het madeliefje heeft totaal geen last van verdichte bodem. Daarom zie je het vaak op plaatsen waar veel betreding is: langs paden, in het stadspark, op je gazon waar kinderen voetballen, in je recente gras waar net een jaar lang puin van je verbouwing lag. Andere planten krijgen het lastig, maar het madeliefje doet vrolijk voort.


Recept – Madeliefjesbloemenboter of hij-houdt-wel-hij-houdt-niet-van-mij-boter

Wat heb je nodig voor een portie van 100 g? • Zachte boter Madeliefbloempjes, versnipperd Klein teentje look, geperst (optioneel) Peper en zout

Meng met een vork boter, bloemen, look, peper en zout door elkaar. Serveer met een warme gepofte (zoete) aardappel, toastjes, gebakken seitan of een stukje lamsvlees! Je kunt in plaats van boter ook verse kaas of geitenkaas gebruiken voor een lichte bloemenspread of -dip. Je kunt ook heel wat andere bloemen en blaadjes gebruiken zoals duizendblad en bloemetjes van dovenetel.

Jonge bloemknoppen, jonge blaadjes kunnen gebruikt worden in soep, salades en op sandwiches. Bloemknoppen kun je inmaken zoals kappertjes. Of wat dacht je van een fluogroene soep van zevenblad of brandnetel, prachtig afgewerkt met een madeliefje?


Ontdek de wondere wereld van 'on'kruiden

Iedere tuinier kent de strijd tegen onkruid. Toch is onkruid veel meer dan een ongewenste gast in je tuin. Dit Onkruidboek verruimt je blik. Het leert je niet alleen onkruid te herkennen, maar ook te benutten en er zelfs van te genieten. Zo kun je van je vijand een vriend maken.

Het Onkruidboek telt 192 pagina's en is verkrijgbaar voor slechts 16,50 euro voor Velt-leden (20 euro voor niet-Velt-leden). Je kunt het Onkruidboek bestellen via onze webshop of via je lokale Velt-afdeling.

Bestel het onkruidboek


Dit artikel werd geschreven door kruidenliefhebster Goele Leyder voor haar eindwerk als herborist. Ze neemt je graag mee op tocht langs kruiden in de straat en geeft aanwijzingen met krijt. Op die manier hoopt ze verwondering te wekken voor vaak onooglijk kleine plantjes en lekkere kruiden die ook in een stedelijke omgeving te vinden zijn. Nog veel meer recepten vind je op 9 juni 2019 tijdens het Rozenfeest in het Rivierenhof Deurne.