Je bent hier:

Permacultuur

Permacultuur en ik? Dat klikte meteen!

Reacties (0)

Linder van den Heerik is, samen met Velt-medewerkster Greet Tijskens, auteur van het boek Permacultuur: Van appelboom tot zeekool. Hij is al jaren gebeten door permacultuur en gaat uit van de basisprincipes: zorg voor de aarde, zorg voor de mens, deel in de overvloed. We voelden hem aan de tand over zijn passie.

Hoe kwam je met permacultuur in contact?

‘Ik studeerde rechten en journalistiek en was actief bij verschillende actiegroepen. Zo raakte ik betrokken bij de organisatie van protesten rond milieuthema’s, mensenrechten en landbouw. Ik zat dus al in het groene wereldje. Dankzij een lezing van Taco Blom ontdekte ik permacultuur. Dat klikte meteen, want permacultuur leek verbindende, duurzame oplossingen te bieden voor allerlei problemen rond milieu, voedselproductie en klimaatopwarming waar we zo lang actie rond gevoerd hebben: fossielebrandstoffengebruik, voedselsoevereiniteit, pesticidegebruik, biodiversiteitsverlies en sociale verdeling.'

'Na een aantal trainingen en stages ging ik zelf aan de slag om permacultuurcursussen te geven en vier jaar geleden richtte ik samen met Alex Schreiner tuinderij De Voedselketen op, een bedrijf dat klanten van groentepakketten voorziet.’

Hoe beïnvloedt permacultuur je leven?

‘In permacultuur draait veel om ethische afwegingen maken, omgaan met dilemma’s en compromissen sluiten. Het komt aan bod in hoe je je tuin ontwerpt, maar ook hoe je je leven indeelt. In de tuinderij nemen we graag de tijd om nieuwe methodes of materialen uit te testen, zodat we juist kunnen afwegen of het voor ons bruikbaar is. Een andere insteek van permacultuur is de combinatie van functies, opdat je een sterker geheel krijgt. Alex en ik hebben heel verschillende sterktes, dus door samen te werken, geraken we ver.'

'Een cursus organiseren we samen, maar ik geef de les en zij zorgt voor de voorbereidingen en alles errond. In de tuinderij verzorgt zij de eenjarigen en ik de vaste planten, bomen en struiken. Met de cursisten die de jaaropleiding permacultuur volgen, werken we nauw samen. En ook met de klanten van de tuinderij proberen we een goede band op te bouwen. Dat geeft ons niet alleen de zekerheid van een trouw klantenbestand, ook de klant voelt zich beter als hij de mensen achter de zaak kent.’

Wat vind je moeilijk?

‘De opstart van een permacultuursysteem kost veel tijd. Je moet eerst zelf heel wat kennis opdoen en de grond leren kennen, dan moet je opbouwen, voorbereiden, infrastructuur bijbouwen en routines ontwikkelen. Pas vanaf het derde jaar begint het vlotter te lopen. Toch leert de ervaring me dat het loont om een ontwerp goed voor te bereiden, want dat kun je achteraf nog maar moeilijk aanpassen.’


Linders favoriete plant


Zowel een klassiek voorbeeld, als mijn persoonlijke favoriet: de smeerwortel. Het is een mooie, sterke plant die in bloei veel bestuivers lokt. Met zijn lange wortels breekt hij door diepe lagen en brengt hij voedingsstoffen naar het oppervlak. Hij is daardoor een ideale plant om te composteren, om direct als mulch tussen planten te leggen of zelfs om te verwerken in zalfjes.

Een cultivar van de Russische smeerwortel (Symphytum x uplandicum ‘Bocking 14’) is populair omwille van zijn grote blad en sterke groei, waardoor je de bladeren onder ideale omstandigheden tot twaalf keer per jaar kunt oogsten. Bovendien is hij steriel en zaait hij dus niet uit.

Voor schaduwrijke plaatsen zou ik weleerder onze inheemse smeerwortel (Symphytum officinale) kiezen, omdat die iets beter doorgroeit en de schaduw haar uitbreiding afremt.


Waarom schreef je mee aan het permacultuurboek van Velt?

‘Ik probeer zo veel mogelijk over permacultuur te communiceren. Dat gebeurt tijdens cursussen, maar ook door contact met boeren, hoveniers, maatschappelijke organisaties en klanten voor wie ik tuinen ontwerp. Zo verspreid ik ideeën en kennis. Met het boek Permacultuur: Van appelboom tot zeekool hoop ik dat kennisnetwerk nog groter te maken.’
 


Klik hier om het Velt-boek Permacultuur: Van appelboom tot zeekool te bestellen voor slechts € 25 (als Velt-lid, of € 30 als niet-Velt-lid). Je kunt het boek ook bestellen bij een plaatselijke Velt-afdeling.


 

 

 

(C) Foto's: François De Heel en Pixabay

Verslag symposium Permacultuur

Reacties (0)

Op zaterdag 22 juni togen 240 bezoekers naar Velp om zich een dag lang te laten onderdompelen met informatie over Permacultuur. Velt had een boeiende groep van sprekers weten te interesseren om hun verhaal te vertellen. Rode draad van de dag was de Velt-publicatie Permacultuur van appelboom tot zeekool. Van dit boek waren tot 22 juni al 3000 exemplaren verkocht, op 22 juni groeide dat aantal behoorlijk.

John Vermeer, dagvoorzitter en voorzitter Velt Nederland, heette het publiek welkom en gaf Peter van Dongen, voorzitter College van Bestuur Hogeschool Van Hall Larenstein, het woord om een korte introductie over het 20 hectare grote landgoed Larenstein te geven en natuurlijk de hogeschool. Recent is Hogeschool Van Hall Larenstein uitgeroepen tot meest duurzame hogeschool van Nederland. Samen met een ook daar gevestigde MBO-opleiding is de hogeschool bezig het landgoed om te vormen tot een onderwijs- en onderzoekslandgoed. Waarbij duurzaamheid het centrale thema is. Tijdens de lunchpauze konden bezoekers dit met eigen ogen bekijken. Een prachtige omgeving.

Successie in de natuur

Greet Tijskens, medewerker ecotuin van Velt, trapte als eerste spreker af met een helder verhaal over successie in de natuur. Zij pleitte ervoor om vooraf goed na te denken voor welke functie je een plant graag zet. Wil je er van eten of wil je bijvoorbeeld graag vogels aantrekken. Kies daartoe de juiste groenvorm. En realiseer je ook welke consequenties dit heeft voor het beheer van die groenvorm. Het onderhouden van een moestuin vraagt immers meer tijd dan het beheren van een aantal fruitbomen.

> Bekijk de presentatie van Greet Tijskens

Linder van den Heerik, docent permacultuur, oprichter van Tuinderij De Voedselketen en auteur van het Velt-boek Permacultuur, vertelde hoe hij in de wereld van permacultuur was gerold en hoe snel hij erdoor gegrepen raakte. Zijn definitie van permacultuur is ‘met de natuur mee tuinieren’. Permacultuur is een ontwerpmethode voor een duurzame inrichting. Permacultuur is weliswaar in de jaren ’70 ontstaan vanuit voedselproductie, maar de ontwerpmethode is breder en raakt ook andere aspecten van de samenleving zoals sociale aspecten, het (her) inrichten van buurten en architectuur. In de permacultuur doe je alles vanuit een ethisch denkraam. Daartoe zijn er drie ethische en twaalf ontwerpprincipes geformuleerd. Met deze principes heb je volgens Linder een complete gereedschapskist waaruit je kunt werken. Dankzij het internet is permacultuur uitgegroeid tot een wereldwijd kennis- en netwerk.

> Bekijk de presentatie Linder van den Heerik

De laatste spreker van de ochtend was Malika Cieremans, expert voedselbossen en permacultuur. ‘Je bent de landbouw opnieuw aan het uitvinden’ riep haar professor 20 jaar geleden tegen Malika en dat doet ze nog steeds. Ze ziet voedselbossen als een bewust ontwerp van een productief ecosysteem dat ons veel voedsel geeft. Naast vruchten, noten en zaden zorgen ook vaste planten in een voedselbos voor voeding. Daarnaast heeft het milieu er voordeel bij, net als de mensen die er in werken en recreëren. Malika pleit ervoor om bomen weer terug in het landschap te brengen want bomen zijn door de fotosynthese de motor van de natuur. En ja, in feite zou je heel Nederland kunnen transformeren naar een voedselbos. Dat overigens vele verschijningsvormen kent, misschien is eetbare bostuin daarom een beter begrip.

> Bekijk de presentatie van Malika Cieremans

Na een heerlijke lunch en de rondleiding over het landgoed mocht Vera Greutink, schrijver en ontwerper eetbare tuinen, ons via prachtige foto’s rondleiden door haar permacultuurtuin Tuin Smakelijk in Hengelo. Vera gaf door haar verhaal een praktische invulling aan alle informatie van de ochtend. Zij stond stil bij haar overwegingen en keuzes die zij maakte toen zij haar 966m² grote Tuin Smakelijk ontwierp. Daardoor kreeg het publiek veel praktische informatie waarmee ze zelf in eigen tuin mee aan de slag kunnen gaan. De mooie foto’s waaronder oogstfoto’s van alle seizoenen toonden rijke oogsten en ook als het buiten vriest, kun je in februari heerlijk verse sla plukken in de kas bij Vera.

Voordat de film werd gestart over La Ferme du Bec-Hellouin in Frankrijk gaf Vincent Deleu, lid van de Raad van Bestuur van Velt, zijn enthousiaste indruk over deze bioboerderij van 20 hectare, ontworpen en beheerd volgens permacultuurprincipes. Samen met 34 anderen was hij net terug van deze boerderij in Normandië en hij noemde het een aards paradijs. En dat bleek zeker uit de film!

Malika, als vertaalster van het boek Zaaien met toekomst dat gaat over deze boerderij, gaf nog een toelichting en beantwoordde vragen uit het publiek. Want ja, op deze boerderij van Charles en Perrine Hervé-Gruyer, heeft men ook heel veel bomen gezet, werken zij ook met polyculturen, werken de paarden op het land en besteden ze heel veel aandacht aan het vormen van een vruchtbare bodem.

Uit de zaal kwam nog de tip om The biggest little farm op te zoeken waarna Malika afsloot met de woorden die de boodschap van alle sprekers over de hele dag mooi samenvatte: ‘de natuur weer het werk laten doen’.

> Bekijk de laatste presentatie van Malika Cieremans

 

Beluister de podcast over dit symposium

Permacultuur voor je tuin en je leven

Reacties (0)

Velt is zeer enthousiast over de opgang van permacultuur. Permacultuur is immers zo veelzijdig. Het is een vorm van ecologisch leven en tuinieren. Na een eerste succesvolle studiedag over permacultuur in Brussel organiseert Velt een tweede, veelbelovende studiedag in Velp. De schrijvers van het Permacultuur-boek trekken de dag op gang én signeren hun boek tijdens de middagpauze. Het publiek krijgt ook ervaring aangereikt uit drie verschillende permacultuurprojecten. Hier wil je bij zijn!

Experts aan het woord

Greet Tijskens, medeauteur van het boek Permacultuur: Van appelboom tot zeekool, opent de studiedag met haar kennis over successie. Ze vertelt ons hoe de natuur een kale bodem gaandeweg laat begroeien met telkens weer andere planten. En hoe je van dit natuurlijke vegetatieproces kunt gebruik maken in je permacultuurproject.

Linder van den Heerik, de tweede auteur van het boek, gaat vervolgens dieper in op het vertalen van de principes van permacultuur naar een concreet ontwerp. Hoe richt je je tuin in? Hoe combineer je eenjarige planten met vaste planten, struiken en bomen in je ontwerp? Hoe werk je mee met de natuur en win je gaandeweg tijd? Als oprichter van tuinderij De Voedselketen en lesgever permacultuur kan hij als geen ander theorie en praktijk verbinden.

3 levendige projecten

Daarna breekt de studiedag uit: het publiek wordt, figuurlijk weliswaar, meegenomen naar 3 boeiende permacultuurprojecten in Nederland en Frankrijk. We ontdekken eerst het voedselbos van Malika Cieremans die zich al bijna 20 jaar verdiept in het thema. Sinds februari 2019 is ze eigenaar van een perceel in Ede waar ze Het Voedselrijk wil realiseren. Malika vertelt over haar motivatie voor voedselbossen en deelt met jullie haar kennis over inrichting, plantenkeuze en teelttechnische aspecten.

Vervolgens reist het publiek naar een permacultuurtuin in Enschede (NL). Vera Greutink runt er al 17 jaar een eetbare bostuin met fruitbomen, kleinfruit, vaste groentes, kruiden en eetbare bloemen. Ze deelt haar ervaringen en grote en kleine successen.

Tot slot vertelt Malika Cieremans over haar bezoek aan de Franse bioboerderij La Ferme du Bec-Hellouin (FR). Op deze kleine boerderij vormen de principes van permacultuur het kader waarbinnen eigenaars Charles en Périnne te werk gaan. Ze streven naar een bedrijf dat niet alleen ecologisch sterk scoort maar ook economisch rendabel is. Ze experimenteren met microtuinbouw om op een ecologische manier toch elke week voldoende verse groenten te kunnen oogsten.

Signeersessie permacultuurboek

Met zoveel inspiratie wil je meteen aan de slag, toch? Daarom is het nieuwe Velt-boek over permacultuur te koop tijdens de studiedag. Het boek is geschreven door sprekers Linder van den Heerik en Greet Tijskens, waarbij ze zich vooral richtten op het klimaat en de planten van de Lage Landen. Het boek bundelt kennis, jarenlange ervaring en vele praktische tips, precies zoals je het gewend bent van Velt. Het boek is ook te koop via de webshop van Velt.

De studiedag gaat door op zaterdag 22 juni, van 9u tot 16u30 in Velp, op de Hogeschool Van Hall Larenstein, Larensteinselaan 26-A. Tijdens de middagpauze kan je deelnemen aan een rondleiding verzorgd door de leerlingen. Inschrijven voor de kan op www.velt.nu/symposium.

Tweedaagse permacultuurreis naar Frankrijk

Reacties (0)

Schrijf je in

Tweedaagse permacultuurreis (VOLZET)

donderdag 20 en vrijdag 21 juni in Frankrijk


Permacultuur is veelzijdig. Het brengt een extra dimensie aan ecologisch tuinieren. Daarom omarmt Velt permacultuur. Maar waar staat het voor? En hoe begin je er zelf aan? Ga mee en ontdek het. We organiseren een unieke tweedaagse busreis naar het prachtige Normandië en brengen een bezoek aan L'escargotier en La ferme du Bec Hellouin. Twee fantastische permacultuurprojecten. Frank Petit-Jean, moestuinspecialist en permacultuurkenner bij Velt, zorgt voor de begeleiding tijdens deze reis.


Foto: La Ferme du Bec Hellouin


Over Velt
Velt is de Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren en telt in Nederland en België meer dan 17.000 leden. Met 45 jaar ervaring mogen we ons gerust expert noemen op het vlak van ecologisch tuinieren. Eind 2018 brachten we het boek Permacultuur: Van appelboom tot zeekool uit, waarvan al meer dan 3000 exemplaren werden verkocht.


 
Programma
 

Donderdag 20 juni

6u: Vertrek met de bus in Melsele (P&R Melsele,

7u: Bijkomende vertrekplaats met de bus aan station Gent-Sint-Pieters

Tussendoor: stop voor lunch onderweg

13.30u - 17u: Bezoek aan L’escargotier, demo- en educatieve permacultuurtuin (Marais-Vernier)

18u: Aankomst in Grand Hotel de l'Espérance***

Tweepersoonskamers met telkens twee enkele bedden. Optie voor enkel en dubbel bed.

 

Vrijdag 21 juni

8.30u: Vertrek naar La Ferme du Bec Hellouin

9.30u: Rondleiding in La Ferme du Bec Hellouin (2,5 u)

14.30u: Vertrek naar Melsele (met tussenstop in Gent)

 


Praktisch

  • Deelnameprijs? € 220 voor Velt-leden; €260 voor niet-Velt-leden
  • Inbegrepen: luxe autocarvervoer met Reizen Lauwers (****) voorzien van alle moderne faciliteiten, 2 dagen (1 nacht) in een ***-hotel (half pension), twee rondleidingen in unieke permacultuurtuinen, lunch op vrijdag
  • Niet inbegrepen: dranken tijdens de maaltijden. Breng zelf een lunch mee voor donderdag.

 


 

Klik hier en schrijf je in voor deze unieke reis

 

Permacultuur kent vele gedaantes

Reacties (0)

Velt is zeer enthousiast over de opgang van permacultuur. Permacultuur is immers zo veelzijdig. Het is een vorm van ecologisch leven en tuinieren. Geen wonder dat we dit najaar permacultuur belichten met een gloednieuw boek én een studiedag.

Permacultuurdocent en schrijver

Linder van den Heerik had als jonge man beslist een andere carrière voor ogen: hij studeerde rechten en journalistiek. Vandaag runt hij een tuinbouwbedrijf dat groentepakketten aanbiedt, geproduceerd volgens de principes van permacultuur. Hij geeft ook cursussen over permacultuur en verspreidt met passie dit door en door ecologische gedachtegoed. We konden hem strikken voor de redactie van het gloednieuwe permacultuurboek én voor de studiedag van 10 november 2018.

Linder hoorde voor het eerst over permacultuur in een lezing van Taco Blom. “Ik was betrokken in verschillende actiegroepen en permacultuur leek verbindende, duurzame oplossingen te bieden voor verschillende problemen waar we al zo lang actie voor voerden.” Linder volgde een aantal trainingen en stages en waagde toen de stap naar een tuinderij volgens de principes van permacultuur: De Voedselketen. Samen met Alex Schreiner levert hij sindsdien groentepakketten rechtstreeks aan hun klanten.

“Het kost best veel tijd om een permacultuursysteem op te starten: je moet zelf kennis opdoen, de grond leren kennen, opbouwen, routines ontwikkelen… Pas na een aantal jaren begint het vlotter te lopen.” Het loont dan ook om voldoende energie te steken in het ontwerp van je ecosysteem. Je kunt het immers achteraf niet makkelijk aanpassen.

Van principes tot ontwerp

Daarom gaat Linder tijdens de studiedag dieper in op het vertalen van de principes van permacultuur naar een concreet ontwerp. Hoe richt je je tuin in? Hoe combineer je eenjarige planten met vaste planten, struiken en bomen in je ontwerp? Het komt allemaal aan bod.

Ook collega Greet Tijskens, medeauteur van het boek, deelt tijdens de studiedag haar kennis. Ze vertelt ons hoe de natuur een kale bodem gaandeweg laat begroeien met telkens weer andere planten. En hoe je van dit natuurlijke vegetatieproces (of successie) kunt gebruik maken in je permacultuurproject.

Inspiratie van 4 levendige projecten

Daarna breekt de studiedag uit: het publiek wordt, figuurlijk weliswaar, meegenomen naar 4 boeiende permacultuurprojecten in België, Nederland en Frankrijk.

  • Van Het Voedselbos uit Nokere (NL) leren we hoe bomen en andere vaste planten gecombineerd kunnen worden met voedselproductie. Een voedselbos kent enorm veel lagen, net als in de natuur. En dat creëert een immense biodiversiteit op een heel klein oppervlak. Een voedselbos is bij uitstek een dynamisch geheel dat telkens weer evolueert en waar je na een periode van opbouw, voortdurend kunt oogsten.
  • Vervolgens reist het publiek naar een permacultuurtuin in Enschede (NL). Vera Greutink runt er al 17 jaar een eetbare bostuin met fruitbomen, kleinfruit, vaste groentes, kruiden en eetbare bloemen. Ze deelt haar ervaringen en grote en kleine successen.
  • Op de Franse bioboerderij La Ferme du Bec-Hellouin (FR) vormen de principes van permacultuur het kader waarbinnen eigenaars Charles en Périnne te werk gaan. Ze streven naar een bedrijf dat niet alleen ecologisch sterk scoort maar ook economisch rendabel is. En met succes! Ze experimenteren met microtuinbouw om op een ecologische manier toch elke week voldoende verse groenten te kunnen oogsten. Frank Petit-Jean liep er stage en vertelt honderduit.
  • Tot slot verzeilen we in de Samentuin Drakenhof van Deurne (B). Else Nollet is trekker van deze permacultuurmoestuin. Ze vertelt ons over de historiek en het ontwerp van de moestuin.

Permacultuurboek in primeur

Met zoveel inspiratie wil je meteen aan de slag, toch? Daarom is het nieuwe Velt-boek over permacultuur er. Nu te koop in onze webshop www.winkel.velt.nu

Sponsors

Nu te koop

Waarom Velt-lid worden?

  • Ontvang het tijdschrift Seizoenen
  • Geniet van korting op Velt-boeken en bij samenaankopen
  • Krijg korting in ruim 150 bio- en ecowinkels en webshops.

Word lid

Ontvang Seizoenen

In ons 2-maandelijks magazine vind je alles over ecologisch tuinieren, koken en leven.

Word lid en ontvang Seizoenen